گارگاه جذاب سازی استاد اخوان

 

روشهای جذاب سازی برنامه های دینی 

 

 

 

بســــــــــــم الله الــــــــــرحمن الــــــــــــــرحیم

 نکته 1) مهمترین هدف در تبلیغ،  تاثیر گذاری بر رفتار و کردار مخاطب (خصوصا کودک و نوجوان) می باشد.

نکته 2) تاثیر گذاری بر رفتار و کردار به راحتی امکان پذیر نمی باشد مگر اینکه بتوان بر اندیشه و فکر مخاطب تاثیر گذاشت.

نکته 3) تاثیر گذاری بر اندیشه و فکر به راحتی امکان پذیر نمی باشد مگر اینکه بتوان عواطف و احساسات ظاهری مخاطب را تحریک کرد.

نتیجه: مراحل رسیدن به هدف نهائی در تبلیغ:  1 – تحریک عواطف و احساسات ظاهری

                         2 - تاثیر گذاری بر اندیشه و فکر

                         3 - تاثیر گذاری بر رفتار و کردار

مرحله 1) تحریک عواطف و احساسات ظاهری:

رعایت چند نکته یا اصل لازم است:

1 - لذت بخشی              باید از برنامه ها لذت ببرد.

2 – شادی بخشی             باید بخندد و شاد باشد.

3 – ایجاد شور و نشاط و هیجان      باید جنب و جوش وتحرک و  هیجان ایجاد شود.

4 – ایجاد مشارکت          باید همه اعضاء را در برنامه ها شرکت داد.

5 – تنوع بخشی             باید نوع برنامه ها را در اجراهای مختلف تغییر داد.

راه های تحریک عواطف و احساسات ظاهری:

 

1 – طرح معماهای جالب و جذاب:

1 – قرآنی: کتبی یا شفاهی- مشاعره با سوره ها ، آیات – کلمات متضاد- اعداد- میوه ها- خوراکیها- حیوانات و

2 – احکام                   3 – شباهتها

4 – شعری                     5 – هوشی

6 – ریاضی و اعداد                7 – تفاوتها و فرق ها

8 – سرگرم کننده             9 – چیستان و ...

2 – استفاده از سرودها و اشعار دسته جمعی

در کلاس: برای ایجاد شور و نشاط و هیجان

     برای ایجاد حالات معنوی

     برای کنترل کلاس

در مراسمات معنوی مثل: نماز جمعه – شب قدر – شبهای جشن و ... به جهت ایجاد حالات معنوی – تبلیغ برنامه ها و ...

در اردو و کوهنوردی و ...

روش اجرای شعر آقا ظفر:    یک نفر با صدای خوش می گوید آقا ظفر و آقا ظفر

بچه ها جواب می دهند: بله بله     

                  دوباره می گوید: نمره من نمره چند

                           بچه ها جواب می دهند: نمره تو نمره 1 یا 2 یا 3 یا ...

         بعد بیت مخصوص آن نمره را می خواند: مثل: يك من يكتا خدايه       *     دين حق چه با صفايه       سپس بچه ها همه با هم می خوانند: همه از غم رها ميشيم      با خدا آشنا ميشيم       اگه ايمان و عمل          داشته باشيم و ... .

3 – استفاده از کارتهای کمک آموزشی

    مانند کارتهای کمک آموزشی حاج آقای صالحی( 17 نمونه- مدیریت حوزه علمیه خواهران قم)

 

4 – استفاده از بازیهای فکری

درست کردن اشکال زبان انگلیسی(X-T-K-H-+) بازی حلقه ها – گره ها – تانگو و ...( مجموعه بازی فکری خانواده 22 بازی)

 

نکات اجرائی:

1 – بچه ها را به گروه های مختلف تقسیم نمائید.

2 – در صورت امکان فقط یک نمونه از بازی ها را به اجرا بگذارید( یعنی از آن یک نمونه به تعداد گروه ها تهیه نمائید و به هر گروه یک عدد تحویل دهید.

3 – برای ایجاد رقابت سالم وقت تعیین کنید مثل اینکه بگوئید فقط 5 دقیقه وقت دارید هر گروهی زودتر انجام داد برنده می باشد.

4 - برای اینکه شور و نشاط بیشتری ایجاد شود از 1 تا 3 بشمارید. ( شمارش می تواند سر کاری باشد مثل 5/2 و 75/2 و ...)

5 – ابتدا آنها را راهنمائی نکنید و فقط بگوئید که این شکل را درست کنید یا این دو حلقه را از هم باز کنید .

6 – زمانی که احساس کردید دارند نا امید می شوند و هیجانها فرو کش می کند ، یک راهنمائی کوچکی داشته باشید.

* راهنمائیها به صورت فرمولی باشد بهتر است.

فرمول اول: راهی را که یک بار رفتی و دیدی خطا است دوباره تکرار نکن.

فرمول دوم: یکی از مهره ها مهره اصلی است .

فرمول سوم: در بعضی از بازیها در مهره اصلی قسمت خالی نباید پر شود.

فرمول چهارم: در هیچ شرایطی نا امید نشوید.

7 – در آخر یک بار برای هر گروهی بدون اینکه ببینند بازی را انجام دهید و از آنها بخواهید که یک لحظه ببینند تا امید پیدا کنند و سپس به سرعت آن را به هم بزنید.

8 – این بازی ها مستقیم خود شما را درگیر نکند سعی کنید در مراحل سوم و چهارم به بعد یکی را مسئول اجرای این بازیها قرار دهید.

9 – بازی ها حتما گروهی انجام بگیرد تک نفره کم اجرا شود.

10 – جواب را به راحتیندهید.

5 – استفاده از ریتم و آهنگ جذاب و سنگین برای ارائه روایات

نکات: 1 – به بچه ها بگوئید من 3 بار حدیث را می خوانم شما فقط گوش دهید تا کامل یاد بگیرید.

2 – مرتبه چهارم از آنها بخواهید تا با شما همخوانی کنند.

3 – بار 5 خودشان بخوانند.

4 – به دو گروه تقسیم کنید یک قسمت از روایت را گروه اول و قسمت دوم را گروه دوم بلند و هماهنگ بخوانند.

5 – برای اینکه با هم هماهنگ باشند از 1 تا 3 بشمارید. ( شمارش می تواند سر کاری باشد مثل 5/2 و 75/2 و ...)

6 – ترجمه را هم چند بار هماهنگ با هم بخوانند.( گاهی اوقات با صدای آدم آهنی بخوانند)

7 – از چند نفر بخواهید که حدیث یا ترجمه را یک نفره با آهنگ بخواند.

8 - از چند نفر بخواهید که معنی حدیث را توضیح دهند.

9 – ما بین خواندن و تکرار بچه ها باید نکات خیلی جالب و آموزنده از داستانها و روایات و خاطرات و ... بیان شود تا روایت در ذهن بچه ها ماندگار تر شود.

حضرت علی (ع) فرمود:

بادِرِ الفُرصَه(2) قَبلَ اَن تَکونَ غُصَّه(2)                    فرصتها را دریابید قبل از آنکه غصه بخور ید.

6– استفاده از بعضی از ذکرهای قرآنی و تواشیح ...

سلامٌ سلامٌ سلامٌ سلام                                       علی المصطفی وَاهلِ بیتِ الکِرام

7 -  استفاده  از طراحی برای آموزش روایات.

نمونه: یک کوه روی تابلو بکشید – سوالات مختلفی بپرسید که آیا می شود یک نفر این کوه را به تنهائی جای دیگری منتقل کند. با یک لودر چطور؟ با 100 تا چطور؟ با هلی کوپتر چطور؟ و ....

حضرت علی(ع) فرمود:

مومن باید مثل کوه ، محکم و استوار باشد

                              المومن                        کالجبل            الراسخ

 

*استفاده از خاطرات شهدا در این گونه موارد برای توضیح روایت خیلی تاثیر گذار می باشد.

8- استفاده  از نمایش برای آموزش روایات یا موضوعات دینی مختلف .

 

9 – استفاده از کارتهای امتیاز

تذکرات:1 – کارتهای امتیازی 10 – 20 و 30 امتیازی باشد.

2 – در رنگهای مختلف و روی مقوا پرینت گرفته شود. ( پشت کارتها می توان تبلیغات کلاسها یا ... و یا جوایز ویژه را ثبت کرد)

3 – تمام امتیازات ابتدا در دفتر حضور و غیاب ثبت شود.( باید به بچه ها هم گفته شود که امتیازات همه در این دفتر ثبت می شود)

4 – هر 2 هفته یک بار با حضور بچه ها ، امتیازات جمع بسته شود .

5 – طبق جمع بندی امتیازات 1 یا 2 کارت به افراد داده شود و در دفتر هم ثبت شود و از آنان خواسته شود تا از آنها محافظت نمایند.

6 – پشت تمام کارتها باید توسط مربی امضاء شود و بعد اعطاء شود.( با خودکار آبی یا قرمز یا سبز)

7 – برای جوایز ویژه و ... ویترین شیشه ای جالبی تهیه شود تا جوایز همیشه در معرض دید بچه ها باشد.

8 – حتما باید چند جایزه ویژه برای هر مقطع که ارزش خیلی زیادی برای آن بچه ها داشته باشد تهیه و تبلیغ شود.

ملاکها و شیوه های اعطای امتیاز در کلاسها:

 

ردیف

ملاکهای ارزیابی

امتیاز مطلوب

توضیحات

1

تکمیل فرم رضایت والدین

40

فقط یک بار در آخر دوره از پدر یا مادر تحویل گرفته شود.

2

حضور والدین در جلسه هم اندیشی اولیاء

3

هر جلسه حضور پدر 3 امتیاز.

هر جلسه حضورمادر 3 امتیاز.

حضور برادر یا خواهر ممنوع.

اصرار بر حضور پدرها نشود.

برای کسانی یا پدر یا مادر ندارند امتیاز ویژه قرار داده شود.

3

حضور فعال در هر جلسه

2

حضور 1 امتیاز و فعالیت هم 1 امتیاز

4

جواب دادن به سوالات شفاهی

2

سعی شود سوالات از مطالب جلسه قبل باشد.

به معماهای سر کاری امتیاز داده نشود.

سوالات نه خیلی سخت و نه خیلی آسان باشد.

5

انجام تکالیف در منزل

5

تحقیقی و نوشتاری یا عملی و رفتاری با تایید پدر یا مادر

6

نوشتن جزوه

10

فقط یک بار در آخر لحاظ شود.

البته سعی شود در طول برگزاری کلاسها چند بار جزوه ها دیده شود و در آخر امتیاز کلی داده شود.

7

آزمون نهائی

40

فقط یک بار در آخر دوره برگزار شود.

رسمی و جدی برگزار شود.

با پذبرائی خوب و فضا سازی مناسب آزمون لذت بخش شود.

8

امتیازات ویژه – نماز جماعت و جمعه و ...

-

اگر کسی نیامد هیچ امتیازی را از دست نداده ولی اگر کسی بیاید امتیاز می گیرد.

افرادی انتخاب شوند تا حضور بچه ها را ثبت نمایند.

فرم امتیاز دهی والدین به فرزندان

نام و نام خانوادگی:               کلاس:        

ردیف

ملاکهای ارزیابی

امتیاز مطلوب

امتیاز برآورد

توضیحات

1

اهمیت به نماز

8

 

 

2

رعایت ادب و اخلاق

8

 

 

3

حرف شنوی از پدر و مادر

8

 

 

4

تمرین و انجام تکالیف

8

 

 

5

رعایت نظم وانضباط

4

 

 

6

اهمیت به کلاس ها

4

 

 

7

جمع امتیازات

40

 

 

میزان تاثیر گذاری کلاسها بر فرزند دلبند شما:    عالی:    خیلی خوب:    خوب:     متوسط:       ضعیف:

لطفا با ارائه پیشنهادات و انتقادات خود ما را  هر چه بیشتر یاری بفرمائید.

                                           امضاء والدین:

 

 

نکات مهم جلسات هم اندیشی والدین:

1 – در اولین جلسه برنامه خیلی خوب و جذاب اجرا شود تا پدر و مادرها بیشتر به جلسات هم اندیشی تمایل پیدا کنند.

2 – حتما مسائل مهم تربیتی باید مطرح شود.

3 – حتما به پدر ها و مادر ها بها داده شود در اداره جلسات سهیم باشند ، نظر بدهند ، نقد نمایند .

4 – مسابقات ویژه ای برای آنها اجرا شود.

5 – امتیازات خاصی به آنها داده شود. (مثلا تاکید شود که اگر کسی بیشترین امتیاز را داشته باشد کمک هزینه سفر به مشهد مقدس به او داده خواهد شد).

6 – تکالیف متناسب و جالبی از آنها خواسته شود.

7 – راه کارهای خوب در زمینه های تربیتی از آنها گرفته شود.

8 – شیوه های پر کردن فرم امتیاز دهی والدین بیان شود.

1 – اصلا فرم را به بچه هایتان ندهید.( حتی نشان ندهید)

2 – بعضی اوقات ملاکهای امتیاز را برای بچه ها یاد آوری نمائید نه همیشه .

3 – زمانی که از دست آنها عصبانی شدید اصلا بحث امتیازات را پیش نکشید .

4 – دقت بیشتری داشته باشید و سخت گیری نمائید( البته گاهی اوقات باید انعطاف خوبی داشته باشید تا فرزندتان را متعادل کنید).

5 – اگر گریه کرد و گفت امتیازم را کم نکن : بگوئید حالا ببینم چی می شود؟ و ...

6 – همه چیزهائی که در امتیاز دادن از آنها انتظار داریم باید خودمان رعایت کنیم .

* باید توجه داشت که با این برنامه هم روی دانش آموزان وهم روی پدر ها و مادرها می توان تاثیر  بسیار زیادی گذاشت.

* از این برنامه برای بچه های خودتان هم استفاده نمائید.

 

10 – اجرای مسابقات و بازیهای گروهی:

نکات: 1 – اجرای بعضی از این مسابقات نیازمند یک مدیریت خوب و عالی است اگر احساس می کنید که نمی توانید اجرا نکنید.

2 – اگر دیدید که جلسه دارد به هم می خورد و از کنترل خارج شده است سریع یا بازی را تغییر دهید یا با طرح یک معمای جذاب و یا خواندن شعر و ... دوباره جلسه را کنترل کنید.

    3 – باید از هر فرصتی استفاده کرد تا نکته ای تاثیر گذار به بچه ها انتقال داد مخصوصا زمانی که در بازی به اوج لذت برسند.

    4 – اکثر بازی ها باید گروهی و چند نفره اجرا شود.

    5 – حتما باید رقابت سالمی ایجاد شود.  

1 –      هب بازی:1 - دو نفر روبروی هم – دو گروه روبروی هم – یگ گروه بصورت طولی و ...

         2 - در بازی بصورت روبروی هم باید باصدای بلند و خیلی سریع بگویند و الّا سوخته اند.

         3 - به جای کلمه هب می توان از کلمات دیگر استفاده کرد: مثل: سلام( البته دست باید روی سینه قرار         بگیرد وخم هم نشود)یا مثل احترام نظامی و گفتن بله قربان ( دست بگیرد ، پا هم بکوبد) و ...   

         4 - از اذکار و عبارات مقدس استفاده نشود چون حالت مسخره و بی حرمتی به آن می شود.       

2 –      وکیل بازی: نفر سمت راست یا چپ هر کس وکیل او می شود – از هر کس سوال شود باید وکیلش پاسخ            بدهد.   

             سوالات می تواند سر کاری یا آموزشی باشد – وکیل باید اطلاعات خودش را بگوید – برخی            سوالاتی   که تصور می شود جزء مسابقه نیست از آنان پرسیده شود مثل: الان از شما باید بپرسم.

 3 –     بله ، خیر:   جواب ها باید عکس داده شود.               

4 – توپ شیطان

نکات:    1 – بچه ها دور هم حلقه بزنند.

    2 – توپی از یک نقطه به گردش در می آید.( دست به دست می چرخد یا از سمت راست یا سمت چپ)

    3 – همه باید این شعر را با صدای بلند و هماهنگ بخوانند.

         این توپ توپ شیطونه            بپا تو دستت نمونه

         تو دست هر کی بمونه            از بازی بیرون می مونــــــــه                  4 – هرکس همراهی نکند وشعر رابلند نخواند ، می سوزد.

    5 – نـــــــه آخر که گفته می شود توپ دست هر کسی باشد می سوزد.

    6 – هر کس توپ را پرتاب کند می سوزد.

    7 – هر کس توپ را نگیرد می سوزد.

5 – نگه داشتن توپ با انگشت یا روی قوزک پا و ... وحرکت کردن با همان صورت.                         

6 – پنالتی با چشم بسته                                              

7 – سیب خوری بدون کمک دست                             

8 – باد کردن بادکنک بدون کمک دست                    

9– از 1 تا 50 بر عکس و سریع شمردن.( زمان گرفته شود تا معلوم شود چه کسی برنده است)

10 – بی نقطه نویسی( جملاتی که نقطه زیاد دارند استفاده شود)                                    

11 –  نوشتن از چپ به راست 

12 – خواندن متن با یک نفس                        

13 – آب خوردن در حال رکوع

14 – پیام رسانی با دهان بسته                       

15 – آبرسانی با لیوان بر روی سر     

16 – آبرسانی دو نفره باتشت                        

17 – مسابقه آینه(تقلید)

18 – جمله نویسی یا نقاشی با چشم بسته                               

19 – طناب کشی

20 – گفتن وتکرار جملات سخت مانند: شش سیخ کباب ، شیخ چسمه سر ، سیخی شش هزار  

21 – راه رفتن روی قوطی

22 – بطری نوشابه خانواده پر از آب را روی کف دست قرار دادن  و طی کردن مسیر مشکل.            

23 – هد زدن با توپ

24 – رو پائی زدن با توپ

25 – هدف گیری با توپ

26 – بازی با دارت آهن ربائی

27 - انجام دادن شیرین کاریها از سوی بچه ها ( البته باید قبلا تست شود که نکته منفی نداشته باشد.)

28 – جوابها، بله – خیر – آره – نه و ... از این قبیل نباشد.

11 – نقاشی و رنگ آمیزی (طرح های آماده و ...)

تصویر زیر را رنگ آمیزی کنید و بنویسید دوست دارید خانه شما چطورباشد؟

تصویر بالا را رنگ آمیزی کنید و بنویسید دوست دارید به کجا و با چه وسیله ای مسافرت کنید؟

مرحله2) تاثیر گذاری بر اندیشه و فکر

رعایت چند نکته یا اصل لازم است:

1 – تفکر برانگیزی     باید کاری کرد که بچه ها به فکر فرو بروند.

2 – ایجاد روحیه طرح سوال  باید کاری کرد که بچه ها سوالات زیادی بپرسند.

3 – آگاهی بخشی       باید کاری کرد که بچه ها نسبت به خیلی مسائل آگاهی پیدا نمایند.

4 – تمرکز بخشی       باید کاری کرد که بچه ها فقط به یک چیز فکر کنند.

5 – تذکر دهی          باید نکات و مسائل مهم مورد نیاز بچه ها را به آنها تذکر داد.

راه های تاثیر گذاری بر اندیشه و فکر:

1 – طرح سوال و معما

2 - استفاده از تصاویر و عکس ها

3 – استفاده از بازیهای فکری

4 - اجرای مسابقات و بازیهای گروهی ( بله ، خیر- وکیل بازی- هب بازی و ...)

5 - اجرای مسابقات کتبی

1 – نوشتن شیرین ترین خاطره

2 - نوشتن تلخ ترین خاطره

3 – ابتدا با گفتن یک خاطره تلخ یا شیرین باید زمینه سازی کرد.

 

amooakhavan.ir

09127482911