تولی و محبت

نام درس : محبّت
موضوع
اعتقادي
هدف كلي
دانش‌آموزان در اين درس با نعمت‌ها و محبّت خداوند آشنا مي‌شوند. همچنين لزوم محبّت به پيامبر و امامان را درك مي‌نمايند.
اهداف جزئي
دانش آموزان در اين درس لازم است موارد زير را درك كنند.
1- نعمت‌هاي الهي
2- دوستي و محبّت خداوند
3- تولّي و تبرّي
4- دوستي اهل بيت
5- فايدة دوستي خداوند و اهل بيت
هدف رفتاري
از دانش‌آموزان انتظار مي‌رود كه در پايان اين درس ضمن شناخت محبت و دوستي نسبت به خدا و اهل بيت بتوانند در زندگي از ثمرة اين محبت بهره ببرند.
روش‌هاي مناسب تدريس
1- توضيحي 2- فعّال (شعر، پرسش و پاسخ)
رسانه‌هاي آموزشي
1- تخته سياه و گچ 2- كارت مسابقه


محبّت

مربي پس از سلام و احوالپرسي «بسم الله الرحمن الرحيم»را بر تخته سياه می نویسد.
سپس این شعر را می خواند:
دلم دریاچه ی غم شد دوباره
قد آیینه ها خم شد دوباره
صدای سنج و دمام اومد از دور
بخون ای دل محرم شد دوباره
بچه ها ایام شهادت امام حسین و یارانش را به هم شما تسلیت می گویم وسپس معنای بسم الله....را می پرسد بعد از آن از دانش‌آموزان بخواهد كه شعر « خداي خوب و مهربان» را با هم بخوانند.
خــدای خــوب و مــهربان داده بـــه مـــا گـوش و زبـــان
بخشیده مـا را دل و جان چشم و سر و دست و دهان
او داده ما را عقل و هوش او داده مـــــــا را آب و نـــــان
از لطــف نعمــت هـای او مــــا زنـــده ایــــم و پـرتــــوان
مي‌دانيد كه خداوند نعمت‌هاي مختلفي چون دست و پا، عقل و هوش، گوش و ... به ما داده است و به جهت لطف و عنايت اوست كه ما زنده‌ايم. اين نشان مي‌دهد كه خداوند ما را دوست دارد و ما هم خدا را دوست داريم. چيزهايي زيادي است كه دوست داريم و چيزهايي هم هست كه آن‌ها را دوست نداريم، مثلاً كتاب را دوست داريم ( در اين جا مربي كلماتي را كه در ذيل مي‌آيد، بيان مي‌كند و دانش‌آموزان با گفتن دوست داريم يا نداريم جواب مي‌دهند مثلاً مربي مي‌گويد: « پدر و مادر را دوست ...» دانش‌آموزان نيز با كلمه «داريم» آن را تكميل مي‌كنند.)
پدر و مادر □ برادر□ علم □ معلم □ دروغگو □
شيطان □ آمريكا □ امامان□ پيامبران□ آبگوشت□
شلوغ كردن □ حرف زشت □ نمره 20□ نمره 10□ نمره 19□
دوستان خدا □ دشمنان خدا □
دوست داشتن دوستان خدا را چه مي‌گويند؟ تولي
دشمن داشتن دشمنان خدا را چه مي‌گويند؟ تبري
تولي و تبري جزو اصول دين است يا فروع دين؟ فروع دين
فروع دين چند تاست؟ آن‌ها را حدس بزنید؟ ( مربی حروف اول کارت های فروع دین را یکی یکی نشان می دهد تا بچه ها حدس بزنند)

 

 

چه كسي مي‌تواند جملة زير را 5 بار تكرار كند؟
دوست داري با دوست من كه دوست داره با دوست تو دوست باشه دوست بشي.
اين جمله پاسخي همانند خود دارد كه مربي آن را بيان مي‌كند:
دوست دارم با دوست تو كه دوست داره با دوست من دوست بشه دوست باشم.
يكي از كساني كه بچه‌ها را خيلي دوست داشت پيامبر اسلام حضرت محمد (ص) بود. گاهي بچه‌ها نزد ايشان مي‌آمدند و پيامبر با آن‌ها بازي مي‌كرد. امام حسن و امام حسين (ع) از پيامبر مي‌خواستند كه بر پشت پيامبر سوار شوند. پيامبر نيز با روي گشاده به آنان اجازه مي‌داد. آن‌ها هم سوار بر پشت پيامبر مي‌شدند و شترسواري مي‌كردند.
يكي از نشانه‌هاي علاقه پيامبر (ص) به بچه‌ها سلام كردن به آن‌ها بود كه پيامبر نه تنها ابتدا به بزرگ‌ترها سلام مي‌كرد، بلكه به بچه ها هم اوّل سلام مي‌كرد. پس يكي از نشانه‌هاي دوست خوب سلام كردن است. اكنون كه پيامبر (ص) به بچه‌ها سلام مي‌كرد، ما هم به او سلام مي‌كنيم و مي‌گوييم.
السلام عليك يا رسول الله
و سلام به نوه اش هم می دهیم
السلام عليك يا اباعبدالله
السلام عليك يا حسین بن علی
آيا مي‌دانيد بعد از شنيدن نام پيامبر (ص) چه بايد كرد؟ فرستادن صلوات:
«اللهم صل علي محمد و آل محمد».
بعد از شنيدن كدام آيه قرآن بايد صلوات فرستاد؟ بعد از شنيدن آيه: « ان الله و ملائكته يصلّون علي النبي يا ايها الذين امنوا صلّوا عليه و سلّموا تسليما»
مربي بر تخته سياه كلمه «سلام و صلوات» را مي‌نويسد و آن را چنين توضيح مي‌دهد.
سلام و صلوات
صلوات: الف) بعد از نماز ، بر پيامبر (ص) و امامان (ع)
ب) بعد از شنيدن نام پيامبر (ص) و نام امام زمان (عج)
سلام : براي امام حسين (ع) بعد از نوشیدن آب
يكي ديگر از جاهايي كه سلام به پيامبر ب(ص) و ائمه (ع) مي‌فرستيم موقع خواندن زيارت نامه و رفتن به حرم آن‌هاست و اگر نتوانستيم ازنزديك به حرم آن‌ها برويم از همين جا برايشان زيارت نامه مي‌خوانيم. مثل: زيارت عاشورا، دعاي توسل، زيارت روزانه امامان (ع) و...
مربي ضمن يادآوري شعر « خداي خوب و مهربان » مي‌پرسد.
آيا خدا را دوست داريد؟ بله
خدا مي‌فرمايد: ان كنتم تحبون الله ... اگر خدا را دوست داريد ...
خدا از ما دوستانش چه مي‌خواهد؟ اطاعت كردن
مربي در اين هنگام، «فاتبعوني» را در ادامه آيه كه قبلاً روي تابلو نوشته بود مي‌آورد و توضيح مي‌دهد.
فاتبعوني
1- فكر كردن
2- ادب
3- تميزي
4- بردباري
5- عبادت
6- ولايت
7- نماز
8- ياري پدر و مادر
اگر خدا را دوست داشتيم و با اطاعت كردن دوستي خود را ثابت كرديم نتيجه‌اش چه مي‌شود؟
خدا هم ما را دوست خواهد داشت زيرا فرموده است «يحببكم الله»
فايده ديگر آن چيست؟
دوست آن باشد كه گيرد دست دوست
در پريشان حالي و درماندگي
مثلاً قرآن خواندن و صلوات فرستادن ذهن و حافظه انسان را قوي مي‌كند و آدمي مي‌تواند بهتر درس بخواند و نمره خوب‌تر بگيرد و يا افراد مختلف با رفتن به حرم امام و امام‌زادگان، مانند حرم امام رضا (ع) در مشهد و يا حضرت فاطمه معصومه (ع) در قم شفاي روح و جسم خود را در دنيا طلب مي‌كنند و در آخرت از شفاعت آنان بهره‌مند مي‌گردند.
مربي كلمه شفا را مي‌نويسد و با توضيحات خود آن را تبديل به شفاعت مي‌كند.
حكايت کمک گرفتن از امام حسین (ع)
سيد محمد جعفر می گوید: يک سال به همراه مرحوم مادرم به کربلا رفتم، مادرم سخت مريض شد، مريضي مادرم چهل روز ادامه داشت و به خاطر مداواي آن بدهکار شدم. در اين چند روز هيچ کمکي از دیگران به من نشد، به ناچار به حرم مطهر امام حسين عليه‏السلام رفتم و بالاي سر حضرت ايستادم و عرض کردم: آقا جان! شما که جريان بنده را مي‏دانيد، پس به داد من برسيد.
وقتي از حرم آقا خارج شدم پس از اين که چند قدم راه رفتم مرحوم آيةالله آقا ميرزا محمد تقي شيرازي (اعلي الله مقامه) به من رسيد و گفت: شما از طرف ميرزا سفارش شده‏ايد که هر چه نياز داريد به شما بدهم. به او گفتم: تا چه اندازه مي‏توانيد مرا کمک کنيد؟
مرحوم شيرازي گفت: هر چقدر که احتياج داريد مشخص کنيد، آن‏گاه ايشان مقدار زيادي پول به من دادند و قرضي که داشتم ادا کردم و تا زماني که در کربلا بودم تمام مخارج و بدهي‏هاي من داده شد. ( داستان‏هاي شگفت. )
با توجه به اين كه ائمه (ع) به ما لطف و عنايت دارند ما هم براي آن‌ها دعا مي‌كنيم، به خصوص براي امام زمان (عج) تا خداوند ايشان را ياري كند و ما را جزو ياران ايشان قرار دهد.
مربي در پايان دعاي فرج را همراه دانش‌آموزان مي‌خواند.
پرسش و تمرين
1- چند مورد از نعمت‌هايي را كه خداوند به ما داده است، ذكر كنيد.
2- تولي و تبّري را تعريف كنيد.
3- ما چه كساني را بايد دوست بداريم؟ سه مورد ذكر كنيد.
4- براي آن كه خدا ما را دوست بدارد، چه كارهايي بايد انجام دهيم؟ چهار مورد ذكر كنيد.

 

 

 

نماز

نام درس:‌     راه‌گشاي بهشت

موضوع:     احكام

هدف كلي:

دانش‌آموزان در اين درس با آثار نماز و چگونگي انجام وضو آشنا مي‌شوند.

اهداف جزيي:

دانش‌آموزان در اين درس با موارد زير آشنا مي‌شوند:

  1. روش صحيح وضو ساختن؛
  2. واجبات نماز؛
  3. برخي از آثار نماز؛
  4. سفارش پيامبر (ص) به اقامه نماز جماعت.

هدف رفتاري:

اميد است دانش‌آموزان در پايان درس با توجه به آثار نماز در زندگي نمازهاي خود را به جماعت و به طور صحيح انجام دهند.

روش‌هاي مناسب تدريس:

توضيحي، فعال: (پرسش و پاسخ، شعر، كارت وجدول)

رسانه‌هاي آموزشي:

تابلو (‌تخته و گچ)، كارت

راه‌گشاي بهشت

به نام خداوند رنــگين كـمان خداوند بخــشنـده مهربان

خداوند زيبايي و عطر و رنگ  خداوند پروانه‌هاي قشنگ

 

   بچه‌ها سلام! اميدوارم كه حال شما دانش‌آموزان گُل خوب خوب خوب باشد. ان‌شاءالله.

    حالا به اين شاخه‌اي كه در دست من است، توجه كنيد كه چه اتفاقي افتاد[1].

   احسنت به شما كه نظر خود را اعلام كرديد. حالا به اين حكايت دقت كنيد.

   ابن عباس، مي‌گويد: «روزي با سلمان در زير درختي نشسته بوديم كه ايشان شاخه‌اي از درخت خشك شده را تكان داد و همه برگ‌هاي آن شاخه به زمين  ريخت. سپس گفت كه از من نمي‌پرسي كه چرا چنين كردم.»

ابن عباس گفت: «‌خوب چرا اين كار را كردي؟»

   سلمان گفت: «روزي با پيامبر گرامي (ص) زير اين درخت نشسته بوديم. آن حضرت چنين كرد كه من انجام دادم.»

   من پرسيدم:‌«يا رسول الله! دليل اين كار شما چه بود؟‌»

 

ان‌شاءالله ما هم از كساني باشيم كه به اين حكايت عمل كنيم.

   حالا در اين قسمت از برنامه شعر بسيار زيبايي هست كه همه با هم اين شعر را زمزمه‌ مي‌كنيم. قبل از اين كه شعر را با هم بخوانيم، من از يكي از دوستان شما خواهش مي‌كنم كه به جلو بيايد و در هنگام خواندن شعر حركت‌هاي عملي مربوط به شعر را با كمك شما انجام دهد[2].

بـــا نــام خــدا مــي‌گيــــرم وضـــو     نــيــت مــي‌كــنـــم از بـــــراي او

دســت و پــاهـايم، صــورت و مويم مــي‌كنــم تميـز قبــل از وضــويــم

گــردي صــــورت، حـــالا مي‌شويم  بـالا بــــه پــاييـن از زيـــر مــويــم

حــالا نوبـت شستـن دســت‌هاسـت    اول كدام دســت، اول دست راست

از روي آرنـــج تــا سـر انــگشـــت   مي‌شويـم با‌آب‌يك مشت ودومشت

مثــل دسـت راست، دست چـپـم را   بـالا بـــــه پـــاييــن مي‌شويم آن را

مــي‌كــشم يـك بار، مسح ســرم را بــه جـــلــوي ســر، دســت ترم را

بعد از مسح سر، مسح هر دو پاست   اول كــدوم پــا، اول پــــاي راسـت

جــاي مسح پا، انـگشت تا مـچ است پــاييــن بـه بالا، بكش كـف دســت

با دسـت راستـــم روي پـاي راسـت اين دست چپم پاي چپ اين‌جاسـت

آمــاده هســـتـيم بــــراي نـــمــاز بــــا يـــاد خــدا مـــي‌كنيــم آغــاز

  

با تشكر! حالا يكي از شما دانش‌آموزان بيايد و دو ركعت نماز براي ما بخواند[3].

حالا براي شما واجبات نماز را به صورت كارت بيان مي‌كنم.[4]

          نيت          تكبيره‌الاحرام                قرائت         .

          قيام                    ركوع                  سجود         .

          ذكر                    تشهد                   سلام          .

        ترتيب               موالات     .  

شما با واجبات نماز آشنا شديد.

آيا مي‌دانيد نماز چه آثاري دارد؟

به اين حروف كه روي تخته مي‌نويسم دقت كنيد. [5]

ب        د          ن

ب) به ياد خدا بودن:  انسان با نماز خواندن به ياد خدا و نعمت‌هاي او مي‌افتد.

د) دوري از زشتي: انسان با نماز خواندن از زشتي‌ها، مانند بي‌احترامي به ديگران،‌ دروغ،‌ دعوا و ... دور مي‌ماند.

ن) نزديكي به خدا: نماز باعث نزديكي انسان به خدا مي‌شود.

حالا چه كسي مي‌تواند يكي ديگر از آثار نماز مخفي شده بين حرف‌ها را به دست آورد؟

   احسنت به شما! با كنار هم گذاشتن حروف (ب، ن، د) كلمه‌ بند به دست مي‌آيد كه آثار نماز است. به اين صورت كه شما با نماز خواندن، شيطان را در بند و غل و زنجير مي‌كنيد.

   حالا نوبت به جدول مي‌رسد. اين جدول پيام و رمزي دارد. با پرسيدن چند سؤال از شما و به دست آمدن حرف‌هاي داخل جدول آن پيام به دست مي‌آيد.

 

  1. مايه حيات و زندگي چيست؟ آب(11 و3)
  2. به خلاصي،رهايي و رستگاري چه مي‌گويند؟ نجات (20، 17، 16 و5)
  3. به حركت هوا چه مي‌گويند؟ باد (12، 13 و14)
  4. به برادر پدر چه مي‌گويند؟ عمو (18، 8 و6)
  5. به مواد غذايي نپخته چه مي‌گويند؟ خام(19، 10 و4)
  6. نام ديگر طلا چيست؟ زر (2 و9)
  7. آن نيست؟                 اين (15، 7 و1)

خيلي ممنون از شما دانش‌آموزان!

حالا چه كسي مي‌تواند پيام را به دست آورد؟

   پيام جدول ما با رمز 7 به دست مي‌آيد. خانه اول را نوشته و 7تا 7تا بشماريد. حديثي از پيامبر اكرم (ص) به دست مي‌آيد.

پيامبر گرامي اسلام (ص) مي‌فرمايد: «نماز را با جماعت بخوانيد.»

به اين اميد كه به دستور پيامبر(ص) عمل نماييم.

در پايان شعري برايتان مي‌خوانم.

از روي جانمازم

     آهسته پر كشيدم

         رفتم به سوي باغي

              يك باغ سبز و خرم

ديدم كه گل در آن باغ

        روييده دسته دسته

            ديدم كنار گل‌ها

              يك شاپرك نشسته

آن شاپرك مرا ديد

     پر زد به سويم آمد

         او با خودش گل‌ آورد

                  آن را به چادرم زد

گفتم به شاپرك جان

     اين گل چه خوب و ناز است

                    او شادمان شد و گفت

                          اين گل، گل نماز است.

 [1] در اين قسمت مربي بايد از قبل شاخه‌ خشكيده‌اي را آماده كند و به كلاس آورد و آن را تكان دهد تا برگ‌هاي آن بريزد و از دانش‌آموزان در بارة اين كار نظر بخواهد و به نظرهاي آن‌ها توجه كند و بعد داستان را تعريف كند.

[2]  مربي قبل از خواندن شعر وضو، حركات عملي اين شعر را با يكي از دانش‌آموزان هماهنگ نمايد و او را توجيه كند تا اين حركات عملي براي دانش‌آموزان به خوبي و به صورت صحيح انجام شود.

[3]  از قبل با يكي از دانش‌آموزان هماهنگ شود كه دو ركعت نماز در سر كلاس بخواند.

[4]  برنامه مربي بايد از قبل كارت‌هايي به اندازه 20×10 آماده كند و كلمه‌ها را داخل آن بنويسد. بعد از آن مي‌تواند با همكاري يكي از دانش‌آموزان به بيان عملي موضوعات اين كارت‌ها بپردازد.

[5]  مربي سه حرف «ب، د، ن» را بر روي تخته مي‌نويسد.